Publieksparticipatie staat op de agenda

Ik ben trots, want publieksparticipatie staat op de agenda. En dat is goed nieuws! Als ik bij een projectorganisatie kom, hoef ik niet zoals voorheen uit te leggen dát ze het publiek breed en vroegtijdig moeten betrekken. Elk project doet wel íets aan participatie.

En nog belangrijker: élk project merkt dat het werkt.  Participatie levert waardevolle, nieuwe ideeën en inzichten op. Mensen die meedoen voelen zich betrokken en gehoord. En dat zien we terug in de procedures: minder zienswijzen en meer positieve zienswijzen.
 
Maar helaas. Slechts nieuws is er ook. Participatie kukelt net zo makkelijk weer van de agenda af. Door tijdsdruk bijvoorbeeld. Of gewoon... doordat het project een nieuwe fase ingaat en de hele aanpak op de schop gaat. 
Ook slecht nieuws: participatie vindt meestal maar een beetje plaats en is heel uitvoeringsgericht. ‘Doe mij een focusgroep’ hoor ik vaak van een ambtenaar. Helaas, daarmee redt je het niet! Goed nadenken over de vragen die je wilt stellen en de doorwerking van de antwoorden op die vragen in besluitvorming, kan veel explicieter en is noodzakelijk voor draagvlak en tijdwinst.

Wees niet bang, dit wordt geen klaagzang want nu komt het allerbeste nieuws: De afgelopen twee jaar hebben we met elkaar in de praktijk ervaren hoe participatie werkt. Het geheim van succesvolle publieksparticipatie? Voor mij is dat de combinatie van een strakke regie en openheid.
Projectleiders en bestuurders zijn nog wel eens bang  hun regie te verliezen als het om participatie gaat. De ervaring leert echter dat zij het breed en vroegtijdig betrekken van het publiek  juist nodig hebben om regie op hun besluitvormingsproces te houden. Het is écht onzin dat openheid niet samengaat met daadkracht. Je voert regie door consequent te redeneren vanuit het gewenste eindresultaat en publieksparticipatie logisch en helder te verbinden met de mijlpalen in de besluitvorming.

Bij het CPP hebben we gehoord, gelezen en gemerkt dat als je mensen op tijd en op een passende manier betrekt, de toon ‘van het gesprek’ verandert. Die wordt positiever en constructiever. Mensen geven aan wat ze wél willen en denken mee hoe een voor hen nadelige oplossing tóch voordelen kan opleveren. En dat vind ik échte winst. 

Jarenlang kregen ambetanren zure brieven doordat we te laat om een formele reactie vroegen op moeilijk leesbare nota’s.  Mijn conclusie: als je iets anders wilt moet je om iets anders vragen. En de praktijk leert; hoe opener je vraag, hoe interessanter het antwoord. 
Jammer genoeg wordt draagvlak nog te vaak geassocieerd met iemand z’n zin geven. Het is mijn ervaring dat draagvlak ontstaat door begrip, duidelijkheid en mensen serieus nemen. Publieksparticipatie is een uitstekende manier om dat draagvlak te krijgen. En draagvlak betekent een beter besluit!

Mirjam Westgeest
Directeur CPP

Deze column is een bewerking van het blog dat is uitgesproken op Sneller en Beter congres 22 november 2010

Zoekformulier